Doktor Żywago – ponadczasowa powieść o wojnie i polityce?

Doktor Żywago - historia powstania

Doktor Żywago jest powieścią rosyjskiego pisarza i poety Borisa Pasternaka, opowiadającą o losach lekarza Jurija Żywagi, które dzieją się na tle wydarzeń Rosji początku XX wieku, płynnie przechodząc przez rewolucję październikową i wojnę domową w Związku Radzieckim, aż do lat trzydziestych XX wieku.

Powieść lubiana i doceniana na całym Świecie za kunszt i realizm

Doktor Żywago jest powieścią rosyjskiego pisarza i poety Borisa Pasternaka, opowiadającą o losach lekarza Jurija Żywagi, które dzieją się na tle wydarzeń Rosji początku XX wieku, płynnie przechodząc przez rewolucję październikową i wojnę domową w Związku Radzieckim, aż do lat trzydziestych XX wieku. Powieść powstawała w latach 1948-1955, a pierwszej publikacji doczekała się w 1957 roku we Włoszech, natomiast w 1958 roku, doczekała się rosyjskiego wydania oraz tłumaczenia na inne języki. Wydawnictwa radzieckie odmawiały wydania powieści, stąd wersja rosyjska powstała poza granicami ZSRR.

W 1958 roku autor powieści został oficjalnie uhonorowany literacką Nagrodą Nobla. Autor jednak odmówił przyjęcia nagrody ze względu na nagonkę na autora ze strony komunistycznych władz Związku Radzieckiego. W ZSRR powieść ukazała się w druku dopiero w 1988 roku, natomiast w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej została całkowicie zakazana. Pierwsze tłumaczenie wykonane przez Jerzego Stemplowskiego i Józefa Łobodowskiego w języku polskim ukazało się w Paryżu w 1959 roku., nakładem Instytutu Literackiego. Natomiast w Polsce pierwszy nakład wydany przez Państwowy Instytut WYdawniczy PWN, został wydany w 1990 roku, a autorką przekładu była Ewa Rojewska – Olejarczuk.

Natomiast w 1965 roku, w USA powstała pierwsza ekranizacja powieści. Reżyserem był David Lean, a główne role zagrali Omar Sharif i Julie Christie, a sam film otrzymał aż 5 Oscarów. W roku 2002 powstała ekranizacja powieści, która ukazała się w telewizji, a główne role przypadły Hansenowi Mathesonowi i Keirze Knightley. W Rosji pierwszej adaptacji telewizyjnej powieść doczekała się w 2006 roku w formie miniserialu, a w główne role wcielili się Oleg Mieńszykow i Czułpan Chamatowa.

Doktor Żywago to powieść o człowieku i okrucieństwie wojny

Doktor Żywago to taki rodzaj książki, która budzi od samego początku obawy i przerażenie. Nie tylko ze względu na wielkość i ilość stron, bo aż ponad 600 do przeczytania, ale głównie dlatego, że jest to wielka powieść rosyjska XX wieku, która przepojona jest wojną i polityką. Takie zestawienie może bardzo zniechęcić każdego, kto poszukuje lekkiej i niezbyt wymagającej powieści.

Doktor Żywago to nie tylko opowieść o człowieku, ale ogromny kawałek historii ZSRR i radzieckiego socjalizmu. Chociażby ten fakt powinien przekonać każdego, kto interesuje się czasami Związku Radzieckiego, do przeczytania powieści Borysa Pasternaka, która przez długi czas była w Rosji zakazana, a wydawnictwa odmawiały jej publikacji.

Akcja powieści rozpoczyna się w 1903 roku i rozciąga się przez dziesiątki lat poprzez złożone szczegóły i opisy. Samego Jurija Żywago poznajemy w wieku 10 lat, gdy jako sierota przebywa pod opieką brata matki, swojego wuja Mikołaja. Wkrótce Jurij zostaje przekazany pod opiekę rodzinie profesora Gromieki w Moskwie, gdzie dorasta z córką profesora, Tonią.

Z czasem Jurij zostaje lekarzem i zarazem mężem Toni, z którą zakłada rodzinę, a wkrótce rodzi im się syn. W tym czasie Rosją targają różnego rodzaju rewolucje i zmiany, a wkrótce w 1914 roku wybucha Pierwsza Wojna Światowa, podczas której doktor Żywago zostaje zmobilizowany do wyruszenia na front, gdzie spotyka dawną miłość, Larę.

Doktor Żywago to opowieść o miłości i wojnie. Te dwa wątki splatają się ze sobą tworząc nierozerwalną więź. Jednak głównym elementem, który spowodował, że do 1988 roku powieść była zakazana w ZSRR, to jego antyrewolucyjna wymowa. Powieść jest bardzo wyraźną krytyką wszelkiego rodzaju ruchów rewolucyjnych, w których autor widzi niezwykle groźną siłę, która wyniszcza ludzkość, a przede wszystkim jednostkę. To opowieść o zdradzie, zakazanym uczuciu, rewolucji i wojnie. Głównym atutem, który przemawia do przebrnięcia przez wszystkie stronice tej powieści, jest wybitne przedstawienie mechanizmów rządzących rewolucją.

Autor przedstawił okrucieństwo, które widziane jest codzienne przez bohaterów powieści. Widzimy głód i codzienny rozlew krwi. Jesteśmy świadkami wyniszczającej wojny, walki i poruszającej śmierci. Doktor Żywago to jedna z tych powieści, o których mówi się, że są napisane z dużym rozmachem. Przy tym jest to powieść wymagająca, a wręcz trudna, przepełniona liryzmem i ideologicznie natchniona. Dziś zdaje się być przede wszystkim świadectwem rosyjskiej historii, ale jej antywojenne przesłanie pozostanie uniwersalne na zawsze. Polecamy ją głównie miłośnikom historii i rosyjskiej klasyki.

Chcesz zobaczyć dekoracje teatralne?

Leave a Comment

Call Now Button