Historia i dzieje opery – część druga

Historia i początki sztuki operowej na Świecie

Początkowo drammi per musicali (dramaty muzyczne), bo tak nazywano wówczas słuchowiska operowe, wystawiane były jedynie na dworach królewskich i książęcych. Spowodowane to było przede wszystkim  wysokim kosztem przedstawień, na które mogli sobie pozwolić tylko najbogatsi.

Teatro San Cassiano - pierwszy teatr operowy

W 1637 roku w Wenecji powstał Teatro San Cassiano – pierwszy publiczny teatr operowy. Terminu opera po raz pierwszy użył Francesco Cavalli w 1639 roku, w operze Wesele Tetydy i Peleasa. W dramacie muzycznym, tak jak i w greckim występował chór, który pełnił funkcję komentatora bieżących wydarzeń, prezentowanych na scenie. Do tragedii greckiej opera nawiązywała także poprzez tematykę. Inspiracje czerpano z mitologii i historii starożytnej Grecji. W miarę upływu czasu po mity sięgano coraz rzadziej i zaczęto poruszać współczesną tematykę. Z czasem też zmniejszyła się rola słowa i dramaturgii w przedstawieniu. Wpływ na te zmiany w rozwoju opery miały przede wszystkim gusta publiki, która oczekiwała nowości związanych z kunsztem wokalnym.

XVII wiek i przebudzenie w Wiedniu

Pod koniec XVII wieku zaczęto więc rozbudowywać arie i duety. W XVIII wieku widzowie skupiali się już wyłącznie na walorach śpiewaków, całkowicie ignorując przedstawianą historię. Często cichli jedynie, by wysłuchać arii swoich ulubieńców. Kompozytorzy przestali się więc przejmować sensem i logiką użycia libretta, rozbudowując i tak już przydługie arie, które burzyły dramaturgię przedstawienia. W rezultacie opera przechodziła swój pierwszy kryzys. Na ratunek przybył jej klasycystyczny, niemiecki kompozytor, Christoph Willibald Gluck ze swoim dziełem Orfeusz i Eurydyka. Libretto do tej opery napisał Ranieri de' Calzabigi. Została ona wystawiona po raz pierwszy w Wiedniu 1762 roku.

Christoph Willibald Gluck nawiązał w niej do tradycji francuskiej i stworzył nowe ujęcie gatunku. Powrócił on do dramatu antycznego, w którym tekst górował nad muzyką. Uzależnił przebieg dzieła od akcji, dzięki czemu stało się ono bardziej czytelne. Nadał on ważkości chórowi, który nie tylko komentował przebieg akcji, ale zaczął też czynnie uczestniczyć w przedstawieniu. Często wchodził on w dialog z bohaterami, dokonywał ocen moralnych i dzielił się z widzem refleksjami. W jego sztuce znalazł swoje miejsce także balet, który był nieodzownym elementem opery francuskiej. Gluck nadał też większe znaczenie orkiestrze, która do tej pory stanowiła tylko tło wydarzeń. Zaczęła ona współtworzyć nastrój dzieła. Uwertura, czyli instrumentalny wstęp do opery, wprowadzał widza w jej nastrój, przy wykorzystaniu materiału melodycznego dzieła.

Chcesz zobaczyć dekoracje teatralne?

Leave a Comment

Call Now Button